Alcarta en het centraal eindexamen aardrijkskunde

Op 21 december 2017 oordeelde het College voor Toetsen en Examens (CvTE) dat Alcarta voldoet aan de gestelde eisen en keurde de nieuwe atlas goed als hulpmiddel voor bij het centraal examen (CE) aardrijkskunde havo/vwo. Waarom staat Alcarta dan nog niet vermeld in het overzicht met toegestane hulpmiddelen? In dit artikel lees je meer over de procedure van het CvTE.

Hulpmiddelen 2019/2020 door CvTE vastgesteld in 2018

Op de website examenblad.nl is te lezen dat de komende jaren de volgende atlassen zijn toegestaan als hulpmiddel bij het centraal examen aardrijkskunde:

  havo vwo
2018 Grote Bosatlas 54e druk Grote Bosatlas 54e druk
2019 Grote Bosatlas 55e druk (inclusief katern) Grote Bosatlas 54e druk
2020 Nog niet bekend Grote Bosatlas 55e druk (inclusief katern)
2021 Nog niet bekend Nog niet bekend

Voor 2019 (havo en vwo) en 2020 (vwo) heeft het CvTE de toegestane hulpmiddelen vorig jaar vastgesteld. Hierin brengt het CvTE geen wijzigingen meer aan. Voor 2020 (havo) en 2021 (vwo) worden de toegestane hulpmiddelen volgens procedure in 2018 vastgesteld.

Bosatlas 55e editie incompleet en slechts voor één jaar toegestaan

In de tabel hierboven is te zien dat de 55e editie van de Grote Bosatlas alleen is toegestaan voor examen havo 2019 en vwo 2020. Voor de opvolgende jaren zijn de toegestane hulpmiddelen nog niet bepaald. Dat gebeurt in de zomer van 2018. Nu Alcarta goedgekeurd is, zal vanaf 2020/2021 de Grote Bosatlas niet meer als enige hulpmiddel worden toegestaan. Temeer omdat deze atlas op zichzelf niet voldoet: zoals in de tabel te zien is, is de Grote Bosatlas 55e editie alleen toegestaan inclusief een losstaand aanvullend katern met de ontbrekende kaarten. De meest waarschijnlijke scenario’s voor 2020/2021 zijn óf twee toegestane atlassen, óf geen atlas meer bij het CE. Het is ook denkbaar dat alléén Alcarta toegestaan is vanaf 2020 omdat het aanvullend katern van de Grote Bosatlas 55e editie onwerkbaar blijkt.

Toetsing kaartvaardigheden centraal examen gaat veranderen

De komst van een nieuwe, goedgekeurde atlas betekent dat de toetsing van kaartvaardigheden in het CE zal veranderen. Voor het CvTE is een gelijke uitgangspositie bij het maken van een examen voor elke kandidaat een van de belangrijkste voorwaarden. Op dit moment onderzoekt het CvTE de mogelijkheid om een CE te ontwikkelen waarbij twee verschillende atlassen als hulpmiddel gebruikt worden, mét behoud van die uitgangspositie. Als blijkt dat niet kan, zal het CvTE afstappen van een atlas als hulpmiddel en zullen kaartvaardigheden op een alternatieve manier worden getoetst. Dat laatste betekent dat er géén atlas meer verplicht wordt gesteld voor het CE.

Scholen in spagaat; is er wel een ‘veilige keuze’?

Met Alcarta willen we docenten graag keuze bieden. Uit het marktonderzoek dat wij deden en uit de reacties die wij nu uit het onderwijsveld krijgen, blijkt dat hier ook grote behoefte aan is. Het CvTE geeft aan: “Docenten aardrijkskunde zijn vanzelfsprekend vrij om te kiezen welke atlas zij in hun onderwijs gebruiken.” Toch ervaren veel docenten dit niet zo, door de verplichtstelling van een nieuwe editie van de Grote Bosatlas voor CE 2019/2020. Er zijn scholen die de keuze voor zichzelf mogelijk maken: zij schaffen een beperkt aantal nieuwe edities aan, alleen voor de examenklas(sen). En in de onderbouw starten zij met Alcarta. Maar er zijn ook scholen die eigenlijk met Alcarta willen werken, maar toch de Bosatlas aanschaffen met het idee dat dit de ‘veilige keuze’ is. De kans bestaat echter dat de Grote Bosatlas 55e editie maar voor één jaar is toegestaan. Bovenstaande tabel laat zien dat alle opties nog open zijn.